BASINÇLI KAPLAR VE BU
KAPLARIN MUAYENE YÖNTEMLERİNİN ORTAK HÜKÜMLERİNE DAİR YÖNETMELİK
Sanayi ve Ticaret Bakanlığından
Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 10/11/2000
Yayımlandığı Resmi Gazete No: 24226
BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar, Temel Prensipler
Amaç
Madde 1 -
Bu Yönetmeliğin amacı; basınçlı kapların imali ve bu kapların muayene
yöntemlerini belirleyerek kullanıcıların korunmasını sağlamak için usul ve
esasları belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 -
Bu Yönetmelik; amacı doğrultusunda içerisindeki gaz, buhar veya sıvı
akışkanlarını 0,5 bar'dan daha fazla basınca maruz kalarak muhafaza eden sabit
ya da hareketli kapları kapsar.
Aşağıdaki hususlar kapsam dışıdır:
a) Bozulması radyoaktif sızıntıya sebep olabilecek ve özel olarak nükleer
kullanım için tasarımlanan kaplar,
b) Özel olarak gemilere ve uçaklara takılması için tasarımlanan veya bunların
çalıştırılmasında kullanılan kaplar,
c) Boru hatları ve boru çalışmaları.
Hukuki Dayanak
Madde 3 -
Bu Yönetmelik; 10/06/1930 tarihli ve 1705 sayılı Ticarette Tağşişin Men'i ve
İhracatın Murakabesi ve Korunması Hakkında Kanun, 08/01/1985 tarihli ve 3143
sayılı Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun,
23/02/1995 tarihli ve 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca
düzenlenmiştir.
Tanımlar
Madde 4 -
Bu Yönetmelikte geçen tanımlardan;
Bakanlık : Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nı,
Müsteşarlık : Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı'nı,
Komisyon : Avrupa Birliği'ni,
Konsey : Avrupa Birliği Konseyi'ni,
Basınçlı Kap: 0,5 bar'dan daha fazla etkili basınç uygulayan gaz, buhar veya
sıvı akışkanları üzerine tasarlanan yada geliştirilen sabit yada hareketli kabı
veya depoyu ifade eder. Bu Yönetmelikte "Basınçlı Kap" ifadesi kısaca
"Kap" olarak yer alacaktır.
AT Tipi Basınçlı Kap: Bu Yönetmeliğin amaçları doğrultusunda basınçlı kabın
belirli bir sınıfı için ilgili yönetmeliklerin gereklerini karşılayacak şekilde
tasarımlanan ve imal edilen basınçlı kabı,
Üretici: Bir basınçlı kap ve kap grubunu imal eden, ıslah eden veya basınçlı
kaba adını, ticari markasını veya ayırt edici işaretini koyarak kendini
imalatçı olarak tanıtan gerçek veya tüzel kişiyi; üreticinin Türkiye dışında
olması halinde üretici tarafından yetkilendirilen temsilciyi; Türkiye'de
yetkili bir temsilcinin bulunmaması halinde ise ithalatçıyı; ayrıca, basınçlı
kabın tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri basınçlı kabın güvenliğine ilişkin
özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişiyi,
Yetkili Temsilci: Üretici tarafından yetkilendirilen, Bakanlık tarafından kabul
edilen ve bu Yönetmelik hükümleri uyarınca imalatçı adına faaliyet gösteren
gerçek veya tüzel kişiyi,
Uygunluk Değerlendirmesi: Basınçlı kap veya basınçlı kap grubunun bu Yönetmelik
ve ilgili teknik düzenlemeye ve/veya standarda uygunluğunun test edilmesi
ve/veya belgelendirilmesine ilişkin her türlü faaliyeti,
Muayene Kuruluşu: Bu Yönetmelik kapsamında uygunluk değerlendirilmesi
faaliyetlerini yürüten özel veya kamu kuruluşunu,
AT Tip Onayı: Muayene Kuruluşunun; bir basınçlı kap grubunu temsil eden
numunenin bu Yönetmelik ve ilgili teknik düzenlemeye ve/veya standarda uygun
olduğunun tespiti ve belgelendirilmesi ile ilgili yapmış olduğu işlemi,
AT Doğrulaması: Muayene Kuruluşunun, basınçlı kap veya basınçlı kap grubunun
deneyini yaparak, basınçlı kabın AT Tip Onayı belgesinde tanımlanan tipe ve bu
Yönetmelik ve ilgili teknik düzenleme ve/veya teknik düzenlemelerde atıfta
bulunulan standartlara uygunluğunu beyan ve garanti eden işlemi, ifade eder.
Temel Prensipler
Madde 5 -
Bu Yönetmelik haricinde, basınçlı kap sınıfları ve uygunsa yardımcı tesisatın,
tasarım ve imalat gerekleri ile muayene, test ve gerektiğinde üretim metodları
ilgili yönetmelik kapsamında değerlendirilecektir.
Bu Yönetmelikler, basınçlı kapların her sınıfı için AT Tip Onayı ve AT Tip
doğrulaması prosedürlerine veya bunların hiçbirine tabi olup olmadığını
belirleyecektir.
Bu Yönetmeliklerde aşağıdaki hususlar belirlenir.
a) AT Tip Onayında kabul edilebilecek herhangi bir koşul veya zaman kısıtlaması
ve bu gibi durumlarda basınçlı kaplara iliştirilebilecek işaret,
b) Her bir basınçlı kabın tanıtım işareti,
c) Onaylanan kabın farklı tiplerinin aynı tip onayını almak için yerine
getirmesi gereken koşullar.
Bakanlık, bu Yönetmelik ve bununla beraber ilgili yönetmeliklere uygun olarak
imal edilen bir basınçlı kabın veya AT tipi basınçlı kabın imalini,
muayenesini, pazarlamasını ve hizmete sunulmasını reddedemez, yasaklayamaz,
sınırlayamaz.
Bakanlık, AT Tip Onayı ve AT Doğrulamasına, her eşdeğer prosedürde olduğu gibi
aynı değeri verir.
İKİNCİ BÖLÜM : AT Tip Onayı, AT Doğrulaması, Ortak Hükümler ve Değişiklik
Hükmü
AT Tip Onayı
Madde 6 -
İlgili yönetmelikle düzenleme yapılması durumunda; AT Doğrulaması gerektiğinde
veya gerekmediğinde, pazarlama ve hizmete sunmadan önce AT Tip Onayı bir ön
koşuldur.
Bakanlık ülke içerisinde mevcut bulunan üretici ya da yetkili temsilcinin
talebi halinde ilgili yönetmeliğin gereklerini karşılayan basınçlı kabın özel
sınıfı ile ilgili her tipe AT Tip Onayı verecektir.
AT Tip Onayı başvurusu, her tip kap için yalnızca Bakanlığa yapılacaktır.
Bakanlık AT Tip Onayını bu bölümdeki hükümlere ve Ek I madde 1.2 ve madde 4'e
göre verecek, reddedecek veya geri çekecektir.
Madde 7 - Ek I madde 2'de belirtilen incelemelerin sonuçları yeterli ise
incelemeyi yapan muayene kuruluşu tip onayının verilmesine esas teşkil edecek
raporu düzenleyecektir. Bu rapor AT doğrulamasına tabi bir basınçlı kap ile
ilgili ise üretici AT doğrulaması yapılmadan önce Ek I madde 3'de belirtilen
onay işaretini kaba vuracaktır. Rapor ve onay işareti ile ilgili hükümler Ek I
madde 3 ve madde 5'de belirtilmiştir.
Madde 8 - İlgili yönetmeliğin şartlarını sağlayan herhangi bir basınçlı
kabın değişik bir tipi için AT Tip Onayı gerekmiyorsa, ancak bunun için AT Doğrulaması
konusunda bir başvuru yapılmış ise imalatçı AT Doğrulaması yapılmadan önce
kendi sorumluluğunda Ek I madde 3.2'de belirtilen özel işareti bu tipe dahil
olan basınçlı kaba vuracaktır.
Madde 9 - Bakanlık bu Yönetmeliğin 5 inci maddesini izleyerek ilgili
yönetmelikte belirtilen herhangi bir şartın yerine getirilmediğini tespit
ederse onayı geri çekecektir.
Bakanlık, tip onayı verilen basınçlı kabın bir tipinin onaylanan tipe
uygunsuzluğunu tespit ederse aşağıdaki hususları yapacaktır.
a) Tespit edilen uygunsuzluk minimum değerde ise ya da basınçlı kabın tasarım
ve imalat yöntemleri üzerinde esasa yönelik bir etkisi olmuyorsa ve herhangi
bir şekilde güvenlik tehlikesi yaratmıyorsa onayı devam ettirir.
b) Tespit edilen uygunsuzluk herhangi bir güvenlik tehlikesi yaratıyorsa onay
geri çekilir.
c) İmal edilen partinin onaylanan tipe uymadığı tespit edildiğinde imalatçıdan
kısa sürede uygun imalat değişiklikleri yapması istenir.
Eğer imalatçı bu isteğe uymayı başaramazsa onay geri çekilir.
Bakanlık, eğer onayın verilmemesini gerektiren bir durum tespit ederse onayı
geri çeker. Bakanlık, yukarıda belirtilen durumlardan birinin varlığı ile
ilgili olarak diğer bir üye ülke tarafından bilgilendirilirse bu üye ülkeye
danıştıktan sonra, bu maddede yukarıda belirtilen hükümlere göre işlem yapar.
Bakanlık ile üye ülke arasında onayın geri çekilmesi konusunda mutabakat
sağlanamıyorsa, bu durumda Müsteşarlık aracılığı ile komisyona başvurur.
Komisyon konuyu çözmek için gerekli işlemleri yapar. Bakanlık, tip onayını geri
çekmeye karar verdiğinde, bu kararı derhal Müsteşarlık aracılığı ile diğer üye
ülkelere ve Komisyona bildirir.
AT Doğrulaması
Madde 10
- AT Doğrulaması bir basınçlı kabın ilgili yönetmeliğin şartlarına uyup
uymadığını tespitte yardımcı olmalıdır. Bu husus, doğrulama işareti ile
tasdiklenir.
Madde 11 - Bir basınçlı kap, AT Doğrulaması için muayene kuruluşuna
sunulduğunda; muayene kuruluşu, aşağıda belirtilen hususları kontrol eder:
a) Basınçlı kabın AT tip onayına tabi olan bir kap sınıfına ait olup
olmadığını,
b) Basınçlı kap, AT tip onayına tabi olan bir kap sınıfına ait ise onaylanan
tipi karşılayıp karşılamadığını ve AT tip onayı işaretini taşıyıp taşımadığını,
c) Basınçlı kap, AT tip onayına tabi olan kap sınıfına ait değil ise ait olduğu
ilgili yönetmelikte belirtilen şartları yerine getirip getirmediğini,
d) Basınçlı kabın; deney sonuçları ve zorunlu işaretleri doğru olarak
iliştirilmesi açısından ilgili yönetmeliğin gereklerini karşılayıp karşılamadığını.
İmalatçı, muayene kuruluşunun, imalat yerine girmesini ve muayene ile ilgili
görevlerini yerine getirmesini engelleyemez.
Madde 12 - Bakanlık, muayene kuruluşlarını tayin ederken, bu
Yönetmeliğin 13 üncü maddesindeki yöntemleri izleyerek Ek III'teki kriterleri
esas alır.
Madde 13 - Bakanlık, muayene kuruluşlarının listesi ile bu kuruluşların
hangi muayeneleri yapabilmeleri için yetkilendirildiklerini belirten belgeyi
Müsteşarlık aracılığı ile diğer üye ülkelere ve Komisyona bildirir.
Bakanlık, tayin ettiği muayene kuruluşunun Ek III'de belirtilen kriterleri
karşılamadığını veya karşılamanın sona erdiğini tespit ederse, verilen yetkiyi
geri alır. Bakanlık bu konuda Komisyon ve üye ülkeleri Müsteşarlık aracılığı
ile derhal bilgilendirir.
Muayene kuruluşunun tayini, verilen yetkinin geri alınması ve yetkinin
sınırlandırılması yetkisi sadece Bakanlığa aittir.
Madde 14 - Muayene kuruluşu, basınçlı kabın bu Yönetmeliğin 11 inci
maddesinde ve Ek II'de belirtilen şartlar dahilinde AT Doğrulamasını yaptıktan
sonra, EK II madde 3'de belirtilen düzenlemelere göre kısmi ya da son AT
Doğrulama işaretini kab'a basar.
AT Doğrulama işaretlerinin şekli ve karakteristikleri ile ilgili esaslar EK II
madde 3'de verilmiştir. Eğer ilgili yönetmelikte yer alıyorsa, muayene kuruluşu
uygulanan muayeneleri ve sonuçlarını belirten bir rapor düzenler.
Madde 15 - Basınçlı kapların herhangi bir sınıfının ait olduğu ilgili
yönetmelik AT Doğrulamasını kapsamıyorsa, imalatçı kendi sorumluluğunda bu
ilgili yönetmeliğin gereklerini sağladığını ve tipin buna uygun olduğunu
doğruladıktan sonra, aşağıda belirtilen işaretleri verir.
a) AT Tip Onayı gerekiyorsa, Ek I'in Madde 5.3'ünde belirtilen özel işareti,
b) AT Tip Onayı gerekmiyorsa Ek I'in Madde 5.4'ünde belirtilen özel işareti.
Ortak Hükümler
Madde 16 -
Kap ve yardımcı teçhizatı ile ilgili olarak bu Yönetmelik ve ilgili
yönetmelikte belirtilen işaretler her basınçlı kabın ve yardımcı teçhizatın
görülebilir bir yerine okunaklı ve silinmez şekilde basılır.
Bakanlık, AT işaretleri ile karıştırılacak işaretleri ve açıklamaları basınçlı
kaplar üzerine basılmasını yasaklamak için gerekli bütün tedbirleri alır.
Değişiklik Hükmü
Madde 17
- Basınçlı kabın tasarımında ve imalatında kullanılan metotların ve bunlarda
yapılan değişikliklerin eşit derecede bir güvenlik sağlanması koşuluyla 5 inci
maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ilgili yönetmeliklerin hükümlerinin
tamamına uymasına gerek yoktur.
İlgili yönetmeliklerin her biri, bu gibi değişikliklerin yapılmasına veya
yapılmamasına ait hükümleri açıkça belirtir.
Bu gibi durumlarda aşağıdaki prosedür izlenir.
a) Bakanlık, kabın tanımını veren veya değişiklik talebini destekleyen
dokümanları ve uygulanan tüm deney sonuçlarının birer kopyasını Müsteşarlık
aracılığı ile üye ülkelere ve Komisyona gönderir. Bu işlemler gizli yapılır.
b) Eğer yasal süre içerisinde, Komisyona iletilen konu hakkında hiçbir üye ülke
itirazda bulunmamışsa ya da bir soru sormamış ise üye ülke gelen tüm talepleri
değerlendirdikten sonra değişiklik kararını verir ve bu konuda diğer üye
ülkeleri ve Komisyonu Müsteşarlık aracılığı ile bilgilendirir.
c) Eğer bir üye ülke yasal süre içerisinde herhangi bir cevap vermemiş ise bu
değişikliği onaylamış sayılacaktır. Fakat söz konusu Bakanlık bu durumda
herhangi bir cevabın olmadığını Komisyondan teyit ettirmek için başvurmak
zorundadır.
d) Eğer konu Komisyona iletilmiş ve olumlu yönde karar alınmışsa Bakanlık talep
ettiği şekilde değişiklik yapar.
e) Bununla ilgili dokümanlar söz konusu ülkenin dilinde ya da kabul edilebilir
herhangi bir dilde sunulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : Koruma Önlemleri ve Özel Hükümler
Koruma Önlemleri
Madde 18 -
Bakanlık bir yada daha fazla basınçlı kabın bu Yönetmelik ve ilgili
yönetmeliklerin şartlarını karşıladığı halde herhangi bir güvenlik tehlikesi
meydana getirdiğini belirten sağlam delillere sahip ise basınçlı kap veya
kapların satışa sunulmasını geçici olarak yasaklayabilir, yada özel şartlara
bağlayabilir. Bu kararı gerekçeleriyle beraber Müsteşarlık kanalı ile Komisyona
ve üye ülkelere vakit geçirmeden bildirir.
Komisyon 6 hafta içerisinde üye ülkelere danışarak konu ile ilgili gerekli
işlemleri başlatır. Korunma tedbirlerini alan Bakanlık bu değişiklikler
yürürlüğe girinceye kadar bu tedbirleri muhafaza eder.
Özel Hükümler
Madde 19 -
Bu hüküm; kabın ilgili bir yönetmelik kapsamına girmediği durumda, 5 nci
maddeye uygun olarak bu Yönetmeliğin kapsamına giren basınçlı kaplara
uygulanır.
Böyle durumlarda aşağıdaki hükümler uygulanır.
a) Bakanlık, tasarımla ilgili ulusal kanunlara, idari hükümlere ve
yönetmeliklere uygun olarak Ek IV'de belirtilen prosedüre göre seçilen muayene
kuruluşu tarafından muayene edilen ve deneye tabi tutulan basınçlı kapları
dikkate alacaktır.
b) Bu muayene ve deneyler, Ek IV'de belirtilen prosedüre göre, ülkede
yürürlükte olan ulusal mevzuata ve eşdeğer olarak tanınan metotlara göre
yapılacaktır. Yapılan bu muayene ve deneyler, kapların imal edildiği mahalde
yapılabilecek şekilde olacaktır.
c) Bakanlık, ulusal dokümanlarla basınçlı kabın imal edildiği ülkedeki muayene
kuruluşu tarafından verilen raporlara ve sertifikalara aynı değeri verecektir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM : Son Hükümler, Yürürlük ve Yürütme
Son Hükümler
Madde 20 -
Bakanlık ve muayene kuruluşu, bu Yönetmelik ve ilgili yönetmeliklere uygun
olarak AT Tip Onayının reddi, onayın geri çekilmesi ya da basınçlı kapların
satışı veya kullanılmasının yasaklanması hususundaki her kararını sağlam
temellere dayandıracaktır.
Madde 21 - Bakanlık, bu Yönetmelik yürürlüğe girdikten sonra, Yönetmelik
metnini Komisyona bildirmek üzere Müsteşarlığa iletir.
Madde 22 - Bu yönetmelik; Avrupa Birliğinin 76/767/EEC sayılı "Üye
Devletlerin, Basınçlı Kaplar ve Bu Kapların Muayene Yöntemlerinin Ortak
Hükümlerine İlişkin Mevzuatın Uyumlaştırılması Hakkında Direktifi" ile bu
direktifin teknik gelişmelere uyarlanmasına ilişkin 88/665/EEC sayılı direktife
uygun olarak hazırlanmıştır.
Yürürlük
Madde 23 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinden bir yıl sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 24
- Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
EK I
AT TİP ONAYI
1. AT TİP ONAYI BAŞVURUSU
1.1 Başvuru ve yazışmalar ile ekleri Türkçe olarak yapılmalıdır.
1.2 Başvuru aşağıdaki bilgileri kapsamalıdır:
- İmalatçı firmanın veya yetkili temsilcisinin yada başvuru sahibinin adı,
adresi, kapların imal edildiği yer veya yerlerin adresi,
- Kabın sınıfı,
- Kullanım amacı yada yasaklanan kullanımlar,
- Teknik özellikler,
- Varsa ticari ismi veya tipi.
1.3 Başvuru ilgili dokümanların iki nüshası ile yapılmalıdır.
1.3.1. Başvuruda aşağıdaki hususlar bulunur:
- Malzemelerin sipesifikasyonları, imalat metotları ve kabın mukavemet
hesapları,
- Kaba bağlanan herhangi bir emniyet aygıtı,
- İlgili yönetmeliklerde belirlenen diğer işaretler ile bu yönetmelikte
belirlenen onay ve doğrulama işaretlerinin konulacağı yerler.
1.3.2. Genel planlar ve uygun olduğunda önemli tasarım özelliklerinin ayrıntılı
çizimleri.
1.3.3. İlgili yönetmeliklerde yer alan diğer bilgiler.
1.3.4. Kabın aynı modeli için başka bir AT Tip Onayı başvurusunun yapılmadığını
belgeleyen bir bildirim eklenmelidir.
2. AT TİP ONAYI İNCELEMESİ
2.1. AT Tip Onayı incelemesi, planlar bazında ve gerektiğinde tip kaplar
üzerinde yapılır.
a. Tasarım hesaplamalarının, imalat metodunun, işçiliğin ve malzemelerin
kontrolü
b. Uygun olduğunda emniyet aygıtlarının, ölçme aletlerinin ve tesisatın kurulma
metotlarının kontrolü.
3. AT TİP ONAYI SERTİFİKASI VE İŞARETİ
3.1. 7 nci maddede bahsedilen sertifika, tip muayene sonuçlarını ihtiva edecek
ve madde 2.1'de onayın tabi olduğu her koşulu gösterecektir. Tipi tanımlamak ve
uygun olan yerlerde fonksiyonların nasıl yerine getirildiğini izah etmek için
gerekli açıklamalar ve çizimler eklenecektir. 7 nci maddede yer alan AT Tip
Onay İşareti şekilsel olarak bir "
" harfiyle gösterilecek ve aşağıdaki hususları içerecektir.
- Yukarıdaki kısımda kabul edilebilir kronojik sırasına göre tasnif edilmiş
ilgili direktifin seri numarası ve AT tip onayını veren ülkeyi tanımlayan büyük
harf veya harfler (Belçika için B, Almanya Federal Cumhuriyeti için D,
Danimarka için DK, Finlandiya için FI, Fransa için F, İtalya için I, İrlanda
için IRL, Lüksemburg için L, Hollanda için NL, Birleşik Krallık için UK,
Yunanistan için EL, Portekiz için P, İspanya için E, İsveç için S, Türkiye için
TR) ve AT tip onay yılı, AT tip onayının atıf yaptığı ilgili direktiflerin
numarası Konseyce kabul edildiği zamana göre belirtilecektir.
- Alt kasımda AT Tip Onay Numarası, bu husus madde 5.1.'de gösterilmektedir.
3.2 8 inci madde de düzenlenen ve şekilsel harf ile gösterilen, dikey eksen
üzerinde simetrik olarak ters çevrilen işaret 3.1'in ilk paragrafında
öngörüldüğü gibi, yukarı kısımda aynı bilgiyi ve aşağı kısımda da ilgili
yönetmelikte bu şekilde yer alıyorsa AT Tip Onayına konu olmayan sınıfın
referans numarasını içerir.
3.3 15 inci maddenin a bendinde belirtilen işaret, bir altıgen tarafından
çevrilen AT Tip Onay İşareti ile aynıdır. Bu işaretin bir örneği 5.3'de
gösterilmiştir.
3.4 15 inci maddenin b bendinde belirtilen işaret, bir altıgen tarafından
çevrilen AT Tip Onayı muafiyet işaretidir. Bu işaretin bir örneği 5.4'de
gösterilmiştir.
4. AT TİP ONAYININ YAYINLANMASI
4.1 İstenmesi halinde; AT Tip Onayı Sertifikasının kopyaları, basınçlı kabın
açıklayıcı teknik dosyası, yapılan inceleme ve test raporlarının kopyaları da
dahil olmak üzere üye ülke tarafından komisyona ve diğer üye ülkelere
gönderilmelidir.
4.2 AT Tip Onayının geri çekilmesi 4.1'de belirtilen prosedüre göre
yapılmalıdır.
4.3 AT Tip Onayını reddeden Bakanlık bu konu ile ilgili olarak diğer üye
ülkeleri ve Komisyonu Müsteşarlık aracılığı ile bilgilendirmelidir.
EK I VE EK II'YE AİT TABLO
"AT Tip Onayı ya da AT Doğrulamasının Olası Kombinasyonlarını Resmeden
Tablo" için lütfen ilgili Resmi Gazeteye bakınız.
EK II
AT DOĞRULAMASI
1. GENEL
1.1 AT Doğrulaması bir veya daha fazla aşamada yürütülebilir.
1.2. İlgili yönetmeliklerin hükümlerine tabi olarak;
1.2.1 AT doğrulaması yalnızca fabrikada bir bütün halinde imal edilen kaplar
için bir aşamada yapılmalıdır. Ancak kaplar dağıtılmadan başka yerde monte
edilebilir.
1.2.2 Tek parça olarak üretilen kapların doğrulaması iki veya daha fazla
aşamada yürütülebilir.
1.2.3 Doğrulama; özellikle kabın onaylanan tipe veya kabın AT Tip Onayından
muaf olma durumunda ise, ilgili yönetmeliğin hükümlerine uygunluğunu
sağlamalıdır.
2. AT DOĞRULAMASININ YAPISI
2.1 İlgili yönetmeliklerin hükümlerine bağlı olarak doğrulama aşağıdaki
işlemleri gerektirir:
- Malzeme karakteristiklerinin incelenmesi,
- Tasarım hesaplamalarının imalat metodunun, işçiliğin ve kullanılan malzemenin
kontrolü,
- Dahili parçalar ve kaynaklar konusunda inceleme,
- Basınç testi,
- Her emniyet aletinin ve bağlanan ölçme ekipmanının muayenesi,
- Kabın çeşitli parçalarının dış incelemesi,
- İlgili yönetmelikte öngörüldüğünde performans testi.
3. AT DOĞRULAMA İŞARETLERİ
3.1. AT Doğrulama İşaretlerinin açıklaması:
3.1.1 İlgili yönetmeliklerin hükümlerine bağlı olarak bu Ek Madde 3.3'e göre
konulan AT Doğrulama İşaretleri aşağıdakiler gibi olmalıdır.
3.1.1.1. AT Son Doğrulama İşareti iki damgadan oluşmaktadır.
3.1.1.1.1 Birincisi "e" harfinden oluşmalı ve aşağıdaki hususları
içermelidir.
- Üst kısımda doğrulamanın uygulandığı ülke işareti (Belçika için B, Almanya
Federal Cumhuriyeti için D, Danimarka için DK, Finlandiya için FI, Fransa için
F, İtalya için I, İrlanda için IRL, Lüksemburg için L, Hollanda için NL,
Birleşik Krallık için UK, Yunanistan için EL, Portekiz için P, İspanya için E,
İsveç için S, Türkiye için TR) gerekli olduğunda bölgesel bir alt bölümü
tanımlayan bir ya da iki numara.
- Alt kısımda, muayene kuruluşunun numarası ile birlikte, eğer uygunsa
Bakanlığın işareti.
3.1.1.1.2 İkincisi ilgili yönetmelik gereklerine uygunluğu belirten doğrulama
tarihini içeren altıgen şeklinde bir damga.
3.1.1.2 AT Kısmi Doğrulama İşareti sadece birinci damgadan ibaret olacaktır.
Kap eğer imalat yerinde monte edilemiyorsa ya da taşınması özelliklerini
etkiliyorsa AT Doğrulaması aşağıdaki gibi yapılmalıdır:
- Kabın imal edildiği ülkenin muayene kuruluşu tarafından imalat yerinde AT
gereklerine uygun olduğunun doğrulanması bu Ek madde 3.1.1.1.2'de tanımlanan
"e" damgasının konulması, AT Kısmı Doğrulama İşareti olarak
bilinmelidir,
- Kabın imal edildiği ülkenin muayene kuruluşu tarafından montaj yerinde AT gereklerine
uygun olduğunun son doğrulaması bu Ek madde 3.1.1.1.2' de tanımlanan damganın
konulması AT Kısmı Doğrulama İşareti ile birlikte ve AT Son Doğrulama İşaretini
meydana getirmelidir.
3.2 İşaretlerin şekli ve ebatları
3.2.1 Bu Ek madde 3.1.1.1.1 ve Madde 3.1.1.1.3'de tanımlanan damga örnekleri
aşağıdaki şekil 1 ve Şekil 2'de tanımlanmıştır.
İlgili yönetmelikler AT Doğrulama İşaretinin yerini ve boyutlarını
belirleyebilir. İlgili yönetmeliklerde başka şekilde belirtilmediğinde, her
işaretin harfleri ve numaraları en az 5 mm yüksekliğinde olmalıdır.
3.2.2 Ülkelerin muayene kuruluşları AT Doğrulama İşaretlerinin çizimlerinin
kopyalarını karşılıklı olarak mübadele etmelidir.
3.3 İşaretlerin yerleştirilmesi
3.3.1 Kap AT gereklerine uygun bir şekilde son olarak doğrulandığında ve
tanındığında AT Son Doğrulama İşareti kabın üzerine gereken pozisyonda
yerleştirilmelidir.
3.3.2 Doğrulamanın birden fazla safhada yürütülmesi halinde AT Kısmi Doğrulama
İşareti AT gereklerine uygun olduğu kabul edilen bir kaba veya kabın bir
parçasına, imalat yerinde, muayene işlemi safhasında kapta damga yeri olarak
belirlenen veya ilgili direktiflerde belirlenmiş olan kabın başka bir yerine
yerleştirilmelidir.
"Şekil 1 için lütfen ilgili Resmi Gazeteye bakınız.
5. AT TİP ONAYI İLE İLGİLİ İŞARETLER
5.1 AT Tip Onayı İşareti"Örnek"te yer alan şekil için lütfen ilgili
Resmi Gazeteye bakınız.
5.2 AT Tip Onayından Muafiyet İşareti "Örnek"te yer alan şekil için
lütfen ilgili Resmi Gazeteye bakınız.
5.3 AT Tip Onayı İşareti ve AT Doğrulamasından Muafiyet "Örnek"te yer
alan şekil için lütfen ilgili Resmi Gazeteye bakınız.
5.4 AT Tip Onayı ve AT Doğrulamasından Muafiyet "Örnek"te yer alan
şekil için lütfen ilgili Resmi Gazeteye bakınız.
5.5 İlgili Yönetmelikler, AT Tip Onayı ile ilgili işaretlerin yerleştirilmesini
ve boyutlarını belirleyebilir. İlgili yönetmelikte başka türlü belirtilmediyse,
her işaretteki harfler ve numaralar en az 5 mm yüksekliğinde olmak zorundadır.
EK III
AT DOĞRULAMASINI UYGULAYACAK OLAN MUAYENE KURULUŞLARINI TAYİN EDERKEN DİKKAT
EDİLMESİ GEREKEN ASGARİ KRİTERLER:
1. Muayene kuruluşunun yöneticisi ve doğrulama testlerini uygulamaktan sorumlu
personel, muayene edilecek kapların ya da teçhizatın tasarımcısı, imalatçısı,
tedarikçisi, montaj sorumlusu ya da bunların yetkili temsilcisi olamazlar. Bu
kişiler, kapların veya teçhizatın tasarımına imalatına, pazarlamasına,
tanıtımına ya da bakım hizmetlerine doğrudan katılamazlar veya bu faaliyetleri
yürütenleri temsil edemezler.
2. Muayene kuruluşunun teknik yeterliliği haiz personeli, doğrulama testlerini
bütünlük içerisinde uygulamak zorundadır. Personel, özellikle doğrulama
sonuçları ile doğrudan ilişkili olan kişi veya kişilerden, kararlarını muayene
sonuçlarını etkileyebilecek finansal baskılardan ve özendirmelerden bağımsız
olmalıdır.
3. Muayene kuruluşu, doğrulamalarla ilgili idari ve teknik görevleri tam olarak
yerine getirmek üzere gerekli personeli bulundurmalı ve yeterli teçhizata sahip
olmalıdır.
4. Muayeneden sorumlu teknik personel aşağıdaki özelliklere sahip olmalıdır.
- Yeterli teknik ve mesleki eğitim almış olmalı,
- Uygulanan testlerin gerekleri hakkında yeterli bilgi ve deneyime sahip
olmalı,
- Testlerin doğruluğu için gerekli olan sertifikaları kayıtları ve raporları
hazırlama kabiliyetinde olmalıdır.
5. Muayene personeli mutlaka tarafsız olmalıdır. Ücretleri uygulanan testlerin
sayısına yada bu testlerin sonuçlarına bağlı olmamalıdır.
6. Sorumluluk milli kanunlara göre devlet tarafından üstlenilmemiş ise muayene
kuruluşu sorumluluğu almalı ve üçüncü taraf sigortayı sağlamalıdır. Ya da
Bakanlık testlerinden doğrudan sorumlu olmalıdır.
7. Muayene kuruluşu personeli görevlerini yürütürken bu Yönetmelik ve ilgili
yönetmelikler veya bunlarla ilgili milli mevzuatlar çerçevesinde elde edilen
bütün bilgiler hakkında mesleki gizliliği sağlamalıdır. Faaliyetlerini yürüttüğü
ülkedeki yetkili idari makamlar kapsam dışıdır.
EK IV
TANIMLAR
Menşe Ülke : Basınçlı kabın imal edildiği üye ülke.
Alıcı Ülke : Basınçlı kabın ithal edileceği veya pazarlayacağı ve/veya hizmete
konulacağı üye ülke.
Menşe İdare: Menşe ülkenin yetkili idari makamları.
Alıcı İdare: Alıcı ülkenin yetkili idari makamları.
PROSEDÜR
1. Bir imalatçı bir basınçlı kabı yada tek bir tipin birden fazla basınçlı
kaplarını ihraç etmek istediğinde, kendisi yada temsilcisi 19 uncu maddeye göre
ve alıcı ülkeninkiler dışında bir muayene kuruluşu tarafından alıcı ülkede
ortaya konan metotlara göre uygulanacak doğrulama testlerini talep eden bir
başvuruyu alıcı idareye doğrudan yada alıcı ülkedeki ithalatçı kanalıyla
dolaylı olarak gönderecektir.
İmalatçı yada yetkili temsilcisi başvurusunda hangi muayene kuruluşunu
seçtiğini belirtmelidir. Bu seçimi 13 üncü madde dahilinde menşe ülke
tarafından gönderilen listeden yapmak zorundadır. Fakat bu prosedürden hariç
olarak kapların az sayıda özel olarak imal edilmesi yada kapların tüketici veya
onun tayin ettiği danışmanlık kuruluşu tarafından sağlanan bilgi ve
tasarımlanması durumlarında, menşe üye ülkenin bir muayene kuruluşu 13 üncü
maddede belirtilen listede bulunsun yada bulunmasın alıcı idarenin bu seçimi
uygun görmesi ile tüketici tarafından seçilebilir. Alıcı idare almış olduğu bu
kararı menşe idareye bildirmelidir. Eğer biliniyorsa tüketici ve ithalatçının
adı başvuruda gösterilmelidir.
Başvuru; kap yada tiple ilgili çizimleri ve hesaplamaları, malzeme
spesifikasyonlarını, imalat prosesleri hakkındaki bilgileri, imalat süresindeki
doğrulama metotlarının detaylarını, aynı tipten bir kabın yada kapların
planlara uyup uymadığını, alıcı ülkenin basınçlı kaplarla ilgili yasal
gerekleri yerine getirip getirmediği gibi imalatçı yada temsilcisinin alıcı
idarenin kararına yardımcı olabileceğini düşündüğü bilgileri içeren bir dosya
ile desteklenmelidir.
Dokümanlar alıcı ülkenin dilinde veya dillerinde yada bu ülkede kabul edilen
başka bir dilde 4 kopya olarak verilmelidir.
2.
2.1 Alıcı idare dosyayı aldıktan sonra en kısa sürede cevap vermelidir.
2.2.1 Alıcı idare dosyanın birinci bölüm dahilindeki bütün bilgileri içerdiğini
tespit ederse dosyadaki dokümanların kapsamlı bir incelemesini üç ay içerisinde
yapmalıdır.
2.2.2 Alıcı idare dosyanın birinci bölüm dahilindeki bütün bilgileri
içermediğini tespit ederse, daha detaylı bilgi sağlaması için başvuru sahibini,
dosyayı alışından itibaren bir ay içerisinde bilgilendirir. Dosyanın
tamamlanmasından sonra madde 2.2.1'deki prosedür takip edilmelidir.
2.3.
2.3.1 Dosyanın kapsamlı olarak incelenmesinden sonra kap yada kapların ilgili
belgelere uygun olarak imal edildiği veya imal edilmesinin tasarlandığı ve
alıcı ülkede basınçlı kaplara ilişkin zorunlu gerekleri karşıladığı anlaşılırsa
veya bu gereklerden bir sapma olmasına rağmen uygunluğu kabul edilirse alıcı
idare başvuru sahibini madde 2.2.1'de belirtilen süre içinde
bilgilendirecektir.
Başvuru dahilindeki kap yada kap tipleri alıcı ülkenin yönetmeliklerinin
kapsamında değilse; alıcı idare kapların menşe ülkedeki basınçlı kaplarla
ilgili yönetmeliklere uygun olmasını talep edebilir.
2.3.2 Dosyanın kapsamlı incelenmesinde kap yada kap tiplerinin ilgili
dokümanlara göre imal edildiği yada imal edilmesi amaçlandığı fakat alıcı
ülkedeki basınçlı kaplarla ilgili yasal gerekleri karşılamadığı ve bu
gereklerden bir sapma olduğu tespit edilirse, alıcı idare madde 2.2.1'de
belirtilen süreç dahilinde başvuru sahibine bildirimde bulunmalı, kap yada kap
tipleri kabul edilecekse hangi hükümlere uyulmadığını ve hangi hükümlere
uyulmasının zorunlu olduğunu belirtmelidir.
Aynı zamanda alıcı ülkede yürürlükte olan basınçlı kaplarla ilgili
yönetmeliklerin gerektirdiği imalat gerekleri ve kontroller, testler ve
doğrulamalardan başvuru sahibini bilgilendirmelidir.
Başvuru sahibi kap yada kap tipi ile ilgili olarak tasarım, imalat projesi
ve/veya doğrulama metotlarını şartları sağlamak üzere tadil etmeye
hazırlanıyorsa, başvuru dosyasını buna göre tadil etmelidir.
Tadil edilen dosyanın alınması üzerine madde 2.2.1'de belirtilen prosedür takip
edilmeli ancak, inceleme süreci iki aya indirilmelidir.
2.3.3 Madde 2.3.1 ve madde 2.3.2'de belirtilen farklılıklar kabul edilirken
yada reddedilirken alıcı idare tarafından kullanılan kriterler alıcı ülkede
yerleşik bulunan imalatçılara uygulanan kriterlerle aynı olmalıdır.
2.4 Dosyanın incelenmesindeki ücretler, vergiler yada diğer harçlar alıcı
ülkede uygulanan kurallarla belirlenenlerle aynı olmalıdır.
3. Bu Ek madde 1 gereğince seçilen muayene kuruluşu alıcı idare tarafından
gereken işlemleri yürütecektir.
4. Alıcı idare tarafından gereken kontroller, testler ve doğrulamalar
uygulandıktan ve sonuçlar ikna edici bulunduktan sonra, muayene kuruluşu,
imalatçı yada onun temsilcisine ve alıcı idareye, kullanılan kontrol test ve
doğrulama metotlarının ve elde edilen sonuçların alıcı ülkenin gereklerine
uygun olduğunu doğrulayan kontrol, test ve doğrulama raporları ile
sertifikaları vermelidir.
Eğer kontrol sonuçları ikna edici değilse, muayene kuruluşu başvuru sahibini ve
alıcı idareyi bilgilendirmelidir.
Bu dokümanlar alıcı ülkenin dilinde yada bu ülkece kabul edilebilecek diğer bir
dilde hazırlanmalıdır.
5. Kontrolleri ve testleri uygulamak için ücretler, vergiler ve harçlar,
muayene kuruluşunun kuralları gereğince olmalıdır.
6. Alıcı idare, kendisine gönderilen bütün plan ve dokümanların gizli kalmasını
sağlamalıdır.